Cầu Karl ở Praha: lịch sử, sự thật và những truyền thuyết

Cầu Karl là cây cầu đá cổ nhất Praha. Thành phố có thể tự hào về công trình này từ năm 1402. Cầu Karl được điểm tô bằng 30 bức tượng Baroque và là một trong những di tích kỹ thuật và lịch sử quan trọng nhất của Praha cũng như cả Trung Âu. Cầu Karl là nơi nhất định phải tới, kể cả khi bạn chỉ có 2 ngày ở Praha.

Cho tới năm 1870, cầu Karl vẫn được gọi là cầu Praha hay cầu Đá. Cầu được xây trên nền cầu Judita cũ, công trình đã bị lũ cuốn phá. Đây là cây cầu cổ thứ hai của Cộng hòa Séc. Cầu Karl thuộc nhóm điểm đến được ghé thăm nhiều nhất Praha và nhiều du khách xếp nó rất cao trong danh sách những nơi phải đến ở châu Âu.

Cầu Karl – những gì bạn không nên bỏ lỡ

Cầu Karl là một phần Di sản Văn hóa Thế giới UNESCO từ năm 1992. Chẳng có gì lạ khi công trình đồ sộ này đến nay vẫn khiến người ta nể phục. Con đường Hoàng gia đã đi qua cầu Karl từ thời Karel IV. Các vị vua Séc có vinh dự cưỡi ngựa qua Con đường Hoàng gia trước lễ đăng quang tại Lâu đài Praha. Ngày nay trên cầu Karl bạn gặp các nghệ sĩ đường phố và họa sĩ.

Các tháp cầu Karl phía Malá Strana

Lối lên cầu Karl từ phía Malá Strana được canh giữ bởi 2 ngọn tháp: tháp thấp hơn – tháp Judita – xây theo phong cách Romanesque (từng là một phần của cầu Judita cũ), và tháp Gothic mới hơn, cao hơn.

Nếu bạn muốn lên tháp, vé vào cửa là 100 CZK.

Tháp cầu phía Phố Cổ

Ở đầu bên kia cầu Karl là Tháp cầu Phố Cổ. Ngọn tháp này được coi là một trong những công trình Gothic đẹp nhất châu Âu. Tháp do Petr Parléř xây (ông cũng là người xây Nhà thờ Thánh Vít). Cổng tháp đồng thời đóng vai trò như một khải hoàn môn cho các vua Séc tương lai, những người đi qua đây trên đường tới lễ đăng quang.

Tháp mở cửa hằng ngày từ 10:00, vé vào cửa 100 CZK. Trên đường lên bạn sẽ leo 138 bậc.

Cầu thang xuống đảo Kampa – lối tới Bức tường Lennon

Nếu bạn đi theo Con đường Hoàng gia từ Lâu đài Praha, hãy rẽ ngang xuống Kampa (một hòn đảo nhỏ trên sông Vltava). Chỉ cách các tháp cầu phía Malá Strana 150 mét, bên tay phải, có cầu thang Kannerovy schody dẫn bạn xuống Kampa. Từ đó đi bộ tới cối xay nước Velkopřevorský mlýn hoặc Bức tường Lennon (địa danh nổi tiếng của Praha, đặc biệt được người mê street art yêu thích).

Nơi những điều ước thầm kín thành hiện thực

Theo lời đồn, trên cầu Karl có một chỗ giúp điều ước thầm kín của du khách trở thành sự thật. Giữa tượng Thánh Gioan Tẩy Giả (Jan Křtitel) và cụm tượng Thánh Norbert, Václav và Zikmund có một tấm lưới sắt cũ đánh dấu nơi thi thể Jan Nepomucký bị ném xuống sông Vltava. Trên lan can cầu còn có cây thánh giá tổng giám mục với năm ngôi sao, đánh dấu đúng chỗ thi thể rơi xuống.

Nếu bạn làm theo hướng dẫn này, điều ước sẽ thành hiện thực:

Bạn chạm từng ngón tay của bàn tay trái vào các ngôi sao bằng đồng trên cây thánh giá ở lan can, đồng thời bàn tay phải đặt lên hình Jan Nepomucký đang nằm trên tấm lưới. Bàn chân trái phải chạm vào điểm trắc địa nhỏ gắn trên mặt đường.

Đi tới cầu Karl thế nào?

Cầu Karl nối Malá Strana với Phố Cổ. Nếu bạn đi theo tuyến tham quan truyền thống của Praha — Con đường Hoàng gia bắt đầu từ Lâu đài Praha — bạn sẽ tới cầu Karl từ phía Malá Strana qua phố Mostecká. Từ bờ bên kia (phía Phố Cổ), cầu Karl bắt đầu ở quảng trường Křižovnické náměstí. Từ Quảng trường Phố Cổ bạn tới cầu bằng phố Karlova. Nếu muốn tránh đám đông, hãy tới Praha vào mùa đông.

Phương tiện công cộng gần cầu Karl nhất từ phía Malá Strana

Bến gần cầu Karl nhất là Malostranské náměstí. Phố Mostecká dẫn bạn thẳng tới tháp cầu phía Malá Strana. Nếu bạn đi metro, ga gần nhất là Malostranská (tuyến A màu xanh lá), từ đó chỉ một bến tàu điện là tới Malostranské náměstí.

Phương tiện công cộng gần cầu nhất từ phía Phố Cổ

Ga metro gần nhất là Staroměstská (tuyến A màu xanh lá). Tàu điện cũng dừng dọc sông Vltava — ở bến Staroměstská hoặc Karlovy lázně.

Bạn tìm được kết nối phù hợp ở Praha tại đây (giao thông công cộng Praha).

Những sự thật thú vị về cầu Karl ở Praha

• Năm 1621, những chiếc giỏ đựng đầu của 12 vị lãnh chúa bị hành quyết trên Quảng trường Phố Cổ đã được treo trên cầu Karl để cảnh cáo.
• Từ năm 1723 đến 1866, cầu được thắp sáng bằng đèn dầu. Năm 1866, đèn dầu được thay bằng đèn khí.
• Sau khi cầu mở, người qua cầu phải trả phí. Phí này được bãi bỏ năm 1816.
• Cho tới năm 1841, cầu Karl là tuyến đường duy nhất bắc qua sông Vltava ở Praha.
• Năm 1870, cầu chính thức mang tên „cầu Karl“ (theo đề xuất của K. H. Borovský). Trước đó cầu được gọi là cầu Praha hoặc cầu Đá.

Xây dựng và thông số của cầu Karl

Việc xây cầu Praha bắt đầu 15 năm sau khi cầu Judita bị lũ phá hủy vào năm 1357. Trước hết người ta phải gom đủ bản vẽ, tiền bạc và vật liệu.

Thông số cầu Karl

• Kiến trúc sư: thị dân Praha tên Otto, sau đó là Petr Parléř – người xây Nhà thờ Thánh Vít
• Chiều dài: 515,76 m
• Chiều rộng: 9,5 m
• Chiều cao: 13 m
• Số trụ cầu: 15

Ma thuật của những con số

Chính Karel IV đã đặt viên đá nền cho cầu Đá mới. Ngày giờ được chọn là 9 tháng 7 năm 1357, lúc 5:31 sáng — do các nhà chiêm tinh của hoàng gia chọn. Khi viết các con số liền nhau: 1357 (năm), 7 (tháng), 9 (ngày), 5.31 (giờ), ta được dãy số kỳ diệu 1 3 5 7 9 7 5 3 1, đọc xuôi hay ngược đều như nhau.

Các nhà sử học cũng cân nhắc ngày 15 tháng 6, vì đó là ngày lễ Thánh Vít.

Vật liệu

Cầu được xây từ những khối sa thạch đặc, gắn với nhau bằng vữa sa thạch và vôi thủy lực. Phần lõi cầu được xây sau khi nước đã được rút đi, nhưng vẫn nằm dưới mực nước sông Vltava. Trong đợt sửa chữa cuối thế kỷ 19, người ta phát hiện những cọc gỗ sồi Gothic nguyên bản cùng các cột mốc.

Thợ xây thời trung cổ còn trộn vào vữa đủ thứ nguyên liệu hữu cơ như sữa, bia, rượu vang, nước tiểu, máu, thậm chí cả đường. Tổng khối lượng vật liệu của cây cầu ước tính khoảng một trăm nghìn tấn! Phần lớn đá được lấy từ các mỏ đá gần Praha.

Lịch sử cầu Karl

Những cây cầu trước đó

Ban đầu ở đúng vị trí cầu Karl ngày nay chỉ có những thân gỗ buộc lại với nhau tạo thành lối qua sông Vltava.

• Một cây cầu gỗ đã được nhắc tới trong thư tịch từ thế kỷ 10.
• Khoảng năm 1170, vua Vladislav II cho xây một cây cầu đá mang tên vợ ông là Judita.
• Cầu Judita phục vụ Praha tới năm 1342, khi nó bị hư hại trong đợt lũ và tan băng mùa xuân.
• Cầu Karl được hoàn thành năm 1402 (khi đó còn mang tên cầu Đá hay cầu Praha).
• Năm 1870, cầu mang tên như ngày nay – cầu Karl.
• Từ năm 1965, chỉ người đi bộ mới được lên cầu.

Giao thông trên cầu Karl

Năm 1759, một bộ quy định giao thông phức tạp được ban hành. Người đi bộ và xe cộ chỉ được đi ở phía bên phải cầu. Năm 1883, tàu điện ngựa („koňka“) bắt đầu chạy qua cầu. Năm 1905 có tàu điện chạy điện. Ba năm sau người ta phát hiện tàu điện làm hỏng cầu, nên xe buýt thay thế chúng. Xe buýt cũng chẳng tốt hơn cho cây cầu, nên giao thông công cộng bị đình chỉ cho tới năm 1932, khi xuất hiện xe buýt lốp hơi. Giao thông công cộng tồn tại trên cầu tới Thế chiến thứ hai. Từ năm 1965, cầu Karl chỉ dành cho người đi bộ.

Những lời đồn và truyền thuyết về cầu Karl

Có vài truyền thuyết về việc xây cầu Karl ở Praha. Nổi tiếng nhất là chuyện về trứng. Người ta kể rằng thợ xây đã quyết định trộn trứng sống vào vữa để cây cầu thêm chắc chắn. Tiếc là cả Praha không đủ trứng, nên nhà vua ra lệnh chở trứng về từ khắp vương quốc. Những chiếc xe gỗ tỏa đi mọi ngóc ngách của vương quốc Séc để mang về thứ hàng dễ vỡ ấy.

Dân của một ngôi làng nhỏ tên Velvary lại hiểu nhầm mục đích. Họ sợ trứng vỡ dọc đường nên đem luộc chín rồi mới gửi đi. Cả Praha được phen cười người Velvary, và chuyện đó bị nhắc lại suốt nhiều thế kỷ.

Vậy thực hư chuyện trứng thế nào?

Phân tích khoa học năm 2008 cho thấy trong vữa lấy từ cầu khi sửa chữa có protein trứng. Hai năm sau, một phân tích khác lại bác bỏ giả thuyết này. Theo phân tích năm 2010, trứng không được trộn vào vữa, nhưng người ta tìm thấy trong đó dấu vết của rượu vang và sữa.

Dù vật liệu là gì đi nữa, cầu Karl ở Praha đã được xây từ những „nguyên liệu“ chất lượng, thứ giúp nó trụ vững qua nhiều thế kỷ.

Các bức tượng và cụm tượng trên cầu Karl ở Praha

Cầu Karl được điểm tô bằng 30 bức tượng và cụm tượng Baroque. Bức tượng đầu tiên trên cầu là tượng đồng Jan Nepomucký, nhắc lại việc ông bị ném xuống sông từ cây cầu này vào năm 1683. Các tác phẩm Baroque khác được bổ sung chủ yếu trong những năm 1707–1714. Cụm tượng cuối cùng — Thánh Cyril và Metoděj — được đặt lên cầu năm 1928.

Phần lớn các tượng được tạc từ sa thạch. Chúng đang dần được thay bằng bản sao do các nghệ sĩ đương đại làm. Bản gốc bạn tìm thấy trong Lapidarium của Bảo tàng Quốc gia ở Praha hoặc trong sảnh ngầm Gorlice ở Vyšehrad.

Các tượng bên phải, theo hướng từ Phố Cổ sang Malá Strana

• Tượng Đức Mẹ Maria và Thánh Bernard – do Matěj Václav Jäckel tạc năm 1709. Bản gốc được lưu ở Gorlice tại Vyšehrad, Praha.
• Tượng Đức Mẹ, Thánh Dominik và Tomáš Akvinský – tác giả là Matěj Václav Jäckel (1708). Bản gốc được lưu trong Lapidarium của Bảo tàng Quốc gia ở Praha.
• Tượng Thánh giá với đồi Calvary – cây thánh giá là một trong những vật trang trí đầu tiên của cầu, đã có từ thời Karel IV. Phần tượng sa thạch do Emanuel Max tạc năm 1861; cây thánh giá đồng cũ có từ năm 1629.
• Tượng Thánh Anna – tác giả là Matěj Václav Jäckel (1707); bản gốc nằm trong sảnh Gorlice ở Vyšehrad.
• Tượng Thánh Cyril và Metoděj – tác giả là giáo sư Karel Dvořák (1928–38); đây là cụm tượng cuối cùng được đặt lên cầu Karl, nhân dịp kỷ niệm của Đại học Karlova.
• Tượng Thánh Gioan Tẩy Giả – tác giả Josef Max (1855); bản gốc nằm trong Lapidarium của Bảo tàng Quốc gia.
• Tượng Thánh Norbert, Václav và Zikmund – do Josef Max tạc (1853).
• Tượng Thánh Jan Nepomucký – bức tượng quan trọng nhất của cầu Karl. Đây là tượng duy nhất bằng đồng, được đặt nhân 300 năm ngày thi thể Jan bị ném từ cầu xuống sông Vltava. Tác giả là Jan Brokof (1683).
• Tượng Thánh Antonín Paduánský – tác giả là Jan Oldřich Mayer (1707).
• Tượng Thánh Juda Tadeáš – tác giả là Jan Oldřich Mayer (1708).
• Tượng Thánh Augustin – do Jeroným Kohl hoặc con trai ông Jan Bedřich Kohl tạc (1708). Bản gốc nằm trong sảnh Gorlice ở Vyšehrad.
• Tượng Thánh Kajetán – do Ferdinand Maximilián Brokof tạc (1709).
• Tượng Thánh Filip Benicius – do Michal Bernard Mandel tạc (1714).
• Tượng Thánh Vít – tác giả là Ferdinand Maximilián Brokof (1714).
• Tượng Thánh Kosmas và Damián cùng Chúa Cứu Thế – do Jan Oldřich Mayer tạc (1709).

Các tượng bên trái, theo hướng từ Phố Cổ sang Malá Strana

• Tượng Thánh Ivo – bản gốc do Matyáš Bernard Braun tạc năm 1711. Đây là bức tượng thứ hai được làm cho cầu Karl. Bản gốc được lưu trong Lapidarium của Bảo tàng Quốc gia.
• Tượng Thánh Barbora, Markéta và Alžběta – tác giả là Jan và Ferdinand Maximilián Brokof (1707).
• Tượng Pieta – do Jan Brokof tạc (1695–96). Bản gốc được đặt trong sân bệnh viện dưới chân đồi Petřín.
• Tượng Thánh Josef và Chúa Giêsu – bản gốc do Jan Brokof tạc (1706) bị hư hại trong các cuộc giao tranh năm 1848, nay được thay bằng tác phẩm của Josef Max.
• Tượng Thánh František Xaverský – do Ferdinand Maximilián Brokof tạc (1711). Bản gốc được lưu trong Lapidarium của Bảo tàng Quốc gia.
• Tượng Thánh Kryštof – tác giả là Emanuel Max (1857).
• Tượng Thánh František Borgiáš – do Ferdinand Maximilián Brokof tạc (1710).
• Tượng Thánh Ludmila – bản gốc do Matyáš Bernard Braun tạc năm 1720, nay nằm ở Gorlice tại Vyšehrad.
• Tượng Thánh František z Assisi – tác giả là nhà điêu khắc Emanuel Max (1855).
• Tượng Thánh Vincenc Ferrerský và Prokop – do Ferdinand Maximilián Brokof tạc (1712).
• Tượng Thánh Mikuláš Tolentinský – do Jeroným Kohl tạc (1708). Bản gốc được lưu ở Gorlice tại Vyšehrad, Praha.
• Tượng Thánh Luitgarda – được coi là tác phẩm nghệ thuật giá trị nhất trên cầu Karl. Tác giả là Matyáš Bernard Braun (1710). Bản gốc được lưu trong Lapidarium của Bảo tàng Quốc gia.
• Tượng Thánh Vojtěch – do Ferdinand Maximilián Brokof tạc (1709), bản gốc được lưu ở Vyšehrad.
• Tượng Thánh Jan z Mathy, Felix z Valois và Ivan – một trong những cụm tượng nổi tiếng nhất. Tác giả là F. M. Brokof (1714).
• Tượng Thánh Václav , vị thánh bảo trợ của xứ Séc – do Josef Kamil Böhm tạc (1858).

Nếu bạn muốn biết chính xác bức tượng nào là ai, hãy xem Mapy.cz. Ở đó mỗi bức tượng trên cầu Karl đều được ghi tên.

Bảo tàng cầu Karl

Nếu bạn muốn tìm hiểu sâu hơn về lịch sử cầu Karl, hãy ghé Bảo tàng cầu Karl nằm ở Phố Cổ, ngay trên quảng trường Křižovnické náměstí. Bảo tàng mở cửa hằng ngày từ 10:00 đến 19:00. Vé vào cửa là 170 CZK.

Chuyến tham quan có thể kết hợp với hành trình trên sông Vltava kèm thuyết minh. Khi đó vé vào cửa là 340 CZK.

Webcam

Xem tình hình hiện tại trên cầu Karl nhờ webcam này.

Thêm mẹo cho khách du lịch ở Praha

Chúng tôi đã chuẩn bị cho bạn hướng dẫn thực tế về tiền Séc. Đổi tiền ở đâu và nên tránh gì? Xem thêm hướng dẫn về sân bay Praha.

Những chuyến đi trong ngày từ Praha

• Lâu đài Karlštejn: cẩm nang từ dân bản địa – chuyến đi trong ngày từ Praha
• Vyhlídka Máj – điểm ngắm cảnh, chuyến đi trong ngày từ Praha
• 39 nơi đáng đến nhất ở Cộng hòa Séc: cẩm nang từ dân bản địa

Mẹo thực tế về Praha từ người địa phương

Bản đồ chúng tôi chuẩn bị cho bạn:

Từ kinh nghiệm sống tại đây, chúng tôi làm bản đồ chi tiết với điểm tham quan, chỗ ít người biết, chỗ ở và lịch trình. Hy vọng giúp bạn lên kế hoạch chuyến đi đáng nhớ tới quê nhà chúng tôi. Xem bản đồ trên trang này.

Cách tiết kiệm khi đổi tiền:

Rất khuyên bạn làm thẻ Revolut — một trong những thẻ ghi nợ tốt nhất khi đi du lịch. Chúng tôi dùng hơn 10 năm và đã tiết kiệm hàng nghìn euro.

Ở đâu tại Praha (gợi ý của chúng tôi):

	Lựa chọn 1	Lựa chọn 2	Lựa chọn 3
Trung tâm	Metropolitan	River View	Dancing House
Tiết kiệm	Pension Akát	Czech Inn	AirBnb
Sân thượng	Wenceslas Square	Metropolitan	Dancing House
Công viên và quán cà phê	Hotel Orion	Anna Hotel	Libero Residence
Sang trọng	Grand Hotel Bohemia	Alchymist	KINGS COURT

Tour có hướng dẫn hay nhất ở Praha:

• Bắt buộc lần đầu: Điểm nổi bật và khu phố cổ
• Khu Do Thái:Tour bộ khu Do Thái
• Địa điểm ít người biết:Đi bộ khám phá với hướng dẫn viên địa phương
• Tour xe đạp:Tour xe đạp trong thành phố
• Tour ẩm thực:Đi bộ ăn đường phố (có nếm thử)
• Tour bia:Tour nhà máy bia nhỏ ở Praha

Khám phá Praha như người địa phương

Tải Prague Guide do người địa phương làm để biết đi đâu, tránh gì và di chuyển thế nào.

Vì sao du khách thích:

Chỗ của người địa phương không có trong guidebook
Bản đồ offline — không cần roaming
Lịch trình thông minh cho chuyến ngắn
Mẹo tiết kiệm và an toàn

Xem video hay này về cầu Karl:

Hãy chia sẻ bài viết này với bạn bè.